حرآباد فراهان

بررسي‌هاي تاريخي مؤيد آن است كه در محدوده منطقه جغرافيايي شهرستان اراك كه تا سال 1316 «ولايت عراق » نام داشت، با وجود 680 آبادي و حدود پانصد هزار نفر جمعيت ، قبل از پيدايش شهر سلطان‌آباد ( اراك ) شهر با اهميتي پديد نيامده است. شهر اراك كمتر از دو قرن پيش در زمان حكومت فتحعلي شاه قاجار ايجاد شد . اين شهر ابتدا « قلعه سلطان آباد » ، سپس « شهر نو » و بعد از آن شهر « سلطان آباد » نام گرفت و در سال 1316 هـ . ش با عبور راه‌آهن سراسري از كنار آن ، به اراك تغيير نام داد. ارك از آغاز ايجاد تا كنون همواره در معرض دگرگوني بوده و تحولات فراواني يافته است. در زمان فتحعلي شاه، ولايت عراق شاهد ناامني‌ها و شورش‌هاي متعدد اهالي فراهان ، گلپايگان و چهار لنگ عليه حكومت قاجار بود. قشون حكومتي‌ به فرماندهي يوسف خان گرجي قلعه زلف‌آباد را كه محل تجمع مخالفين دولت بود با خاك يكسان كرد و جمعيت آن را قلع و قمع و پراكنده ساخت و طرح ايجاد شهر جديدي را پي‌ريزي كرد . بدين منظور در نقطه خوش منظره و با صفايي كه نسبت به منطقه مركزيت و به اطراف و جوانب تسلط داشت و از امكانات ارتباطي و منابع آب و قنوات بهره‌مند بود، مكان شهر جديد انتخاب شد . اين نقطه كه انتهاي محال فراهان بود و سابقاً دهي به نام « دِسكره» يا « دستجرد » در آن وجود داشت ، سلطان آباد نام گرفت و جمعيت هشت قلعه موجود در پيرامون به شهر جديد منتقل شدند . سلطان آباد كانون مبادلات منطقه شد. اين شهر تا اوايل 1270 هـ .ق نقش نظامي داشت و محل سكونت سپهدار عراق بود. اولين نقطه عطف در تحولات سلطان آباد زماني آغاز گشت كه در دوره حكومت ميرزا حسن خان ، شهر از حالت نظامي خارج شد و بتدريج كاركرد تجاري و صنعتي يافت و قالي‌بافي رونق گرفت و زمينه توسعه صنعتي آن نيز فراهم شد.مقارن شروع جنگ جهاني اول و فروپاشي حكومت قاجاريه ، قواي روسيه شهرهاي ساوه ، سلطان آباد و مناطق اطراف آنها را به اشغال درآورد . پس از خاتمه جنگ جهاني اول و تحولات سياسي كشور، سلطان آباد نيز در معرض دگرگوني‌هاي اين دوره قرار گرفت و سيماي فيزيكي آن در جهت يكپارچگي كالبدي ـ فضايي تغيير كرد . اين روند در دهه‌هاي بعدي نيز ادامه يافت، به طوري كه امروزه شهر اراك به يكي از قطب‌هاي صنعتي ايران تبديل شده است.

قلعه ازرج

چشمه پهن

خرم اباد